زرشک (به انگلیسی:Barberry یا Berberies) درختچهای تیغدار به طول 1 تا 5 متر است. چوب آن به رنگ قرمز، قهوهای یا زرد است. برگهای آن بیضی شکل با دندانههای ارهای و میوه اش قرمز رنگ بیضوی شکل و ترش مزهاست. به ریشه? درخت زرشک«آئر خیس» گفته میشود.
انتهای بهار و ابتدای تابستان فصل شکوفه دادن بوته زرشک است، غنچههای زرد رنگ زرشک در فصل پاییز رنگ قرمز گیلاسی به خود میگیرند.
زرشک بومی مناطق معتدل و نیمه استوایی اروپا، آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است. کشور ایران بزرگترین تولیدکننده زرشک در دنیا است که در این میان استان خراسان جنوبی و شهرستان قائنات با در اختیار داشتن نزدیک به 97 درصد از اراضی زیرکشت این محصول، تولید ?? درصد از زرشک دنیا را در اختیار دارد.
خواص دارویی
ریشه، پوست و ساقه
سبوس و ریشه زرشک حاوی مواد شیمیایی به نام آلکالوئید ایزو کیتولین است. این ترکیباتدر خواص آنتی بیوتیکی دارد. برخی ازآنها باعث پائین آوردن تب، کاهش تورم و فشار خون شده و به تنظیم ضربان قلب و انقباض عضلات قلب کمک میکنند.
* برای برطرف کردن سوزش ادرار مفید است.
* واریس را درمان میکند.
* نقرس و رماتیسم را برطرف میکند.
* بی اشتهایی را برطرف میکند.
* اعمال دستگاه گوارش را منظم میکند و سوء هاضمه را از بین میبرد.
* برای درمان زردی و یرقان موثر است.
* آنهایی که مبتلا به ورم طحال هستند میتوانند برای معالجه از این گیاه کمک بگیرند.
* برای معالجه بواسیر نافع است.
برگ
* اسهالهای مزمن را درمان میکند.
* برگ زرشک دارای مقدار زیادی ویتامین ث میباشد.
* در موقع آنژین و گلودرد، دم کرده برگ زرشک را غرغره کنید.
* مصرف مقدار زیاد زرشک و یا ساقه و برگ آن برای زنان حامله مناسب نیست.
* میزان مصرف بالای این گیاه به مدت طولانی میتواند سبب ناراحتی معده و رودهها شود و جذب ویتامین B کافی در بدن را مشکل میکند